Studija slučaja Kulturni centar Gornji Milanovac

U cilju pružanja podrške lokalnim kulturama, idejama i akterima, neophodno je osvrnuti se i na zvanične institucije, poput gradskog Kulturnog centra Gornji Milanovac, u čijoj se organizaciji odvija veliki broj kulturnih događaja na prostoru Gornjeg Milanovca i okoline. Centar karakteriše duga istorija postojanja, neprekidni rast i razvoj delatnosti, programa, pri čemu se ističe i po obavljanju izdavačke i dizajnerske delatnosti, za sopstvene potrebe, dok u okviru dizajna, pruža i usluge trećim licima.

Kulturni centar je osnovan 1970. godine, na inicijativu građana, spajanjem Narodnog univerziteta, u okviru kog se nalazio i bioskop „Takovo“, Gradske biblioteke i Kulturno-umetničkog društva „Abrašević“. Iz centra navode da su u proteklih 42 godine rada realizovali više od 100.000 sati programa, gde na bioskopske projekcije odlazi oko 27.000 sati. U njihovoj produkciji je prikazano oko 100 pozorišnih predstava, organizovano oko 300 muzičkih koncerata i više od 1000 projekata iz domena scenskih, likovnih i dramskih umetnosti. Ustanova se bavi i vanškolskim obrazovanjem i realizacijom mnogobrojnih programa za decu i omladinu. Trenutno više od 200 dece pohađa likovnu, dramsku, muzičku, plesnu sekciju i slično. Iz Kulturnog centra su indirektno potekle i druge značajne organizacije i institucije u gradu i rudničko-takovskom kraju.

U centru ističu da su i preteče razvoja elektronskih medija u Gornjem Milanovcu, jer su već 1972. godine dobili dozvolu za pokretanje, a potom i emitovanje radio-programa. Međutim, kapaciteti radijskog studija nikada nisu bili u potpunosti iskorišćeni. U prve dve decenije poslovanja glavni izvor prihoda ustanove je predstavljala izdavačka delatnost. Prema navodima Predraga Lošića, referenta marketinga, u izdavaštvu je tokom sedamdesetih godina bilo zaposleno između 70 i 80 ljudi. Izdavale su se knjige, publikacije, ali i štampale značke i ostale parafernalije. Izdavaštvo je funkcionisalo u okviru centra do 1991. godine kada je osnovano izdavačko, društveno preduzeće „Eurografik“. Nakon stečaja, preduzeće je ugašeno da bi se, početkom dvehiljaditih, izdavaštvo ponovo aktiviralo unutar Kulturnog centra. Pored sopstvenih kataloga, centar je i suizdavač brojnih publikacija o kulturi i istoriji rudničko-takovskog kraja. Razvijena je i komercijalna ponuda turističkih suvenira i promotivnog materijala koji je prevashodno vezan za održavanje međunarodnih manifestacija. Godine 2005. Kulturni centar je osnovao i sopstveni Dizajn studio koji izrađuje prateći materijal za programe realizovane u centru, ali obavlja i uslužnu delatnost za potrebe drugih ustanova i trećih lica. Podaci o prometu ovog studija nisu poznati.

Centar zapošljava 28 ljudi, pri čemu 11 sa visokom i višom stručnom spremom. Budžet ustanove u 2011. godini je iznosio 22 miliona dinara, plus 2 miliona dinara sopstvene zarade, ostvarene uglavnom od prodaje ulaznica. Prema rebalansu budžeta za 2012. godinu, Kulturni centar je raspolagao sa 23 miliona dinara, sa dodatkom od 3.5 miliona dinara sopstvenih sredstava. Kao i u većini ustanova ovog tipa, najveći deo budžeta odlazi na plate, a manji deo je namenjen projektima. Tokom 2011. godine ova ustanova je organizovala ili učestvovala u relizaciji 128 premijernih programa. Organizovano je 28 koncerata, 24 izložbe, 27 premijernih izvođenja predstava, 28 filmskih premijera. Ukupan broj posetioca ovih programa je iznosio 35.000. U prvoj polovini 2012. godine,  realizovana su 72 premijerna programa, na kojima je zabeležen broj poseta od oko 28.000. Kao ključne probleme, zaposleni u Kulturnom centru Gornji Milanovac, navode problem stručne osposobljenosti kadrova, zastarelost opreme i tehnike za obavljanje delatnosti, iz čega proizilazi i nemogućnost organizovanja, na primer, dva velika događaja istovremeno. Jedna od novina koju su uveli u svoje poslovanje je obaveštavanje publike putem SMS poruka o dnevnim dešavanjima u Kulturnom centru.

Nekoliko najznačajnijih projekata pod pokroviteljstvom Kulturnog centra Gornji Milanovac su: Međunarodno bijenale umetnosti minijature, koje Kulturni centar organizuje od 1998. godine, Festival kratkog filma „Kratka forma“, pokrenut 2011., Festival svetske muzike, pokrenut 2009. u saradnji sa vladom Kraljevine Norveške, i td. Nebojša Gojković, direktor Kulturnog centra, navodi da se nedavno pokrenuti filmski festival „Kratka forma“ pozicionirao kao 13. u svetu, dok je Međunarodno bijenale umetnosti minijature prepoznato kao 3. najveća manifestacija ovog tipa u svetu. Na bijenalu je do sada učestvovalo više od 5000 umetnika iz oko četrdeset zemalja.

Centar podržava brojne amaterske i profesionalne projekte. Sledeće godine planirana je saradnja sa Filmskim edukativnim centrom „Interakcija“, u organizaciji Nezavisnog filmskog centra „Filmart“, čiji se programi realizuju u Požegi, Užicu i Čačku.  U Kulturnom centru Gornji Milanovac se nalazi i muzički studio, sa obezbeđenim ozvučenjem i razglasom, u kome probe održavaju lokalni, alternativni bendovi: Bjesovi, koji su se proslavili na muzičkoj sceni devedesetih godina, i Plišani mališan, prošlogodišnji pobednik Jelen Demo festa u Banja Luci.

Realizujući programe od svetskog, republičkog i lokalnog značaja, Kulturni centar namerava da Gornji Milanovac učini stecišitem kulture u regionu. Ova ustanova planira da  nastavi sa svojim radom, u saglasju sa kulturnim potrebama stanovništva, unapređujući svoje poslovanje i kroz saradnju sa privrednim sektorom.

Milena Milojević

Objavljeno 10. oktobra 2012.

Ostavite odgovor